Keukentafelgesprek Wmo: zo bereidt u zich voor

U heeft zich bij de gemeente gemeld met een hulpvraag. Een paar weken later komt er iemand langs voor een gesprek. Dat gesprek heet het keukentafelgesprek.

Veel mensen zien het als een kennismaking. Dat is het ook, maar het is vooral het moment waarop wordt vastgelegd wat u nodig heeft. Wat in dat gesprek niet ter sprake komt, staat straks niet in het verslag. En wat niet in het verslag staat, telt niet mee in het besluit.

Dit artikel legt uit wat er gebeurt, wat u kunt voorbereiden en welke rechten u heeft.

Wat is het keukentafelgesprek precies?

Als u zich meldt bij de gemeente, is dat juridisch een melding, nog geen aanvraag. Na die melding heeft de gemeente zes weken om onderzoek te doen naar wat u nodig heeft. Het keukentafelgesprek is dat onderzoek.

Het gesprek is meestal bij u thuis, met een Wmo-consulent of iemand van het sociaal wijkteam. Het duurt vaak een uur tot anderhalf uur. Daarna krijgt u een verslag. Pas na dat verslag dient u een formele aanvraag in, en daar neemt de gemeente een besluit op.

Dat onderscheid is belangrijk: zolang er geen besluit ligt, kunt u nergens bezwaar tegen maken.

Wat wordt er besproken?

De consulent probeert een beeld te krijgen van uw hele situatie, niet alleen van het probleem waarmee u belde. Meestal komen deze onderwerpen langs:

• uw woonsituatie en huishouden

• uw gezondheid, lichamelijk en psychisch

• administratie, post en financiën

• werk, opleiding of dagbesteding

• sociale contacten en hoe uw dag eruitziet

• uw gezin en eventuele opvoedvragen

• wat familie, buren of vrienden al voor u doen

De consulent kijkt eerst wat u zelf kunt, daarna wat uw omgeving kan opvangen, dan of een algemene voorziening volstaat. Pas als dat allemaal niet genoeg is, komt een maatwerkvoorziening zoals ambulante begeleiding in beeld.

Waarom voorbereiding zoveel verschil maakt

In een gesprek van een uur vertelt bijna iedereen een te positief verhaal. Dat is menselijk. U wilt niet klagen, u wilt niet zielig lijken, en op een goede dag valt het inderdaad mee.

Maar de consulent schrijft op wat hij die dag hoort. Als u zegt "het huishouden lukt wel", staat dat er. Ook als het in werkelijkheid drie van de zeven dagen niet lukt.

Bereid u daarom voor op het beschrijven van uw slechtste week, niet uw beste dag.

Dien een persoonlijk plan in

Dit is het sterkste middel dat u heeft, en de meeste mensen weten er niet van.

Na uw melding heeft u zeven dagen om een persoonlijk plan in te dienen. Daarin beschrijft u zelf uw situatie en welke ondersteuning volgens u het beste past. De gemeente is verplicht dat plan te betrekken bij het onderzoek.

Zet er in elk geval in:

• waar u concreet vastloopt, met voorbeelden

• wat u al geprobeerd heeft en waarom dat niet werkte

• welke hulp u denkt nodig te hebben, en hoe vaak

• welke zorgaanbieder uw voorkeur heeft, en waarom

Een plan van één A4 is genoeg. Het verschuift het gesprek van "wat vindt de gemeente nodig" naar "klopt wat u heeft opgeschreven".

Checklist: dit regelt u vooraf

• Houd een week bij wat er misgaat. Concrete momenten zijn overtuigender dan algemene uitspraken.

• Verzamel papieren. Brieven van de huisarts, diagnoses, verslagen van eerdere hulpverlening, schuldenoverzicht.

• Noteer wat uw netwerk nu al doet. En vooral: of dat vol te houden is. Overbelaste familie is een reden voor ondersteuning, geen argument tegen.

• Schrijf uw eigen doelen op. Niet "ik wil hulp", maar "ik wil mijn post weer zelf openmaken" of "ik wil dat mijn zoon weer naar school gaat".

• Vraag iemand erbij te zijn. Twee mensen horen meer dan één.

• Vraag om een tolk of een gesprek in uw eigen taal als Nederlands lastig is. Doe dat bij het maken van de afspraak.

U mag gratis hulp bij het gesprek krijgen

Elke gemeente is verplicht gratis onafhankelijke cliëntondersteuning aan te bieden, en moet u daar vóór het onderzoek op wijzen. Een cliëntondersteuner werkt niet voor de gemeente. Hij of zij kent de regels, zit naast u aan tafel en helpt u uw verhaal duidelijk te maken.

Vraag er expliciet naar bij het maken van de afspraak. Veel mensen krijgen het niet aangeboden.

Daarnaast mag altijd iemand meekomen die u vertrouwt: een familielid, een vriend, of een begeleider van een zorgaanbieder waarmee u al contact heeft.

Als u de taal niet goed spreekt

Laat uw kind niet tolken. Het gaat over financiën, gezondheid en gezinsproblemen, en dat is geen verantwoordelijkheid voor een kind. Bovendien vertelt u minder eerlijk als uw zoon of dochter meeluistert.

Vraag om een professionele tolk, of laat iemand meekomen die de taal én de context kent.

En weet dit: de gemeente moet bij haar onderzoek redelijkerwijs rekening houden met uw godsdienstige gezindheid, levensovertuiging en culturele achtergrond. Dat staat in de Wmo 2015 en in de Jeugdwet. U mag dus zeggen dat u een begeleider wilt die uw taal spreekt of uw achtergrond kent. Dat is geen bijzondere wens, dat is een wettelijk aandachtspunt.

Na het gesprek: controleer het verslag

U krijgt een verslag van het gesprek. Lees het regel voor regel.

Staan er dingen in die u niet gezegd heeft? Ontbreken er dingen die u wel gezegd heeft? Reageer schriftelijk, per e-mail, en vraag om aanpassing. Bewaar die mail.

Daarna dient u een aanvraag in. De gemeente moet binnen twee weken een besluit nemen. Is het onderzoek na zes weken nog niet afgerond, dan mag u sowieso een aanvraag indienen, ook zonder verslag. Beslist de gemeente niet op tijd, dan kunt u haar in gebreke stellen.

Bent u het oneens met het besluit? U heeft zes weken om bezwaar te maken, gerekend vanaf de dag na de verzenddatum op de brief.

‍ ‍

Veelgestelde vragen

Moet het gesprek bij mij thuis? Nee. Thuis is gebruikelijk, maar u mag vragen om het gesprek op het gemeentehuis of op een andere plek te voeren.

Mag ik het gesprek opnemen? In het algemeen wel, als u er zelf aan deelneemt. Meld het vooraf even; dat voorkomt discussie achteraf.

Kost het keukentafelgesprek geld? Nee. Voor de ondersteuning die daarna volgt, betaalt u meestal wel een eigen bijdrage. Daarover leest u meer in ons artikel over wat begeleiding kost.

Wat als ik het niet eens ben met het verslag? Reageer schriftelijk en dien daarna alsnog een aanvraag in. Alleen tegen een besluit kunt u bezwaar maken, niet tegen een verslag.

‍ ‍

YES & you biedt cultuursensitieve ambulante begeleiding in Arnhem, Apeldoorn, Zutphen en omliggende gemeenten. Onze begeleiders spreken samen 26 talen en kunnen desgewenst bij het keukentafelgesprek aanschuiven. Er is geen wachtlijst. Neem contact op.